Σορτσάκια στο γραφείο: Η κλιματική κρίση αλλάζει το εργασιακό dress code

Η κλιματική κρίση επαναπροσδιορίζει τους κανόνες του dress code στους χώρους εργασίας παγκοσμίως. Σύμφωνα με το BBC, η μητροπολιτική κυβέρνηση του Τόκιο, υπό την καθοδήγηση της Yuriko Koike, ενθαρρύνει πλέον επίσημα τους άνδρες υπαλλήλους να αφήσουν τα κοστούμια και να προσέρχονται στην εργασία τους με σορτς, t-shirts και αθλητικά παπούτσια.

Η κίνηση αυτή, που αποτελεί επέκταση της ιστορικής καμπάνιας «Cool Biz», στοχεύει στη μείωση της χρήσης κλιματιστικών και την εξοικονόμηση ενέργειας εν μέσω ακραίων θερμοκρασιών.

Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου στην πράξη προκάλεσε έντονες συζητήσεις, φέρνοντας στο προσκήνιο τον όρο «sune-hara» - leg-hair harassment. Πρόκειται για έναν νεολογισμό που περιγράφει τη δυσφορία που νιώθουν ορισμένοι εργαζόμενοι –κυρίως γυναίκες– όταν αναγκάζονται να βλέπουν τα γυμνά και τριχωτά πόδια των ανδρών συναδέλφων τους σε επαγγελματικό περιβάλλον.

Άνεση εναντίον επαγγελματικής δεοντολογίας

Από τη μία πλευρά, οι υποστηρικτές της ιδέας εστιάζουν στην ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική κρίση. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι εργαζόμενοι γίνονται πιο παραγωγικοί όταν είναι άνετοι, ενώ παράλληλα επιτυγχάνεται σημαντική μείωση των εκπομπών ρύπων από τη λιγότερη χρήση των κλιματιστικών.

Η κίνηση αυτή υποστηρίζεται θερμά από περιβαλλοντικούς φορείς και νεότερα στελέχη που επιθυμούν ένα λιγότερο αυστηρό εργασιακό περιβάλλον. Μάλιστα, η τάση αυτή έχει δημιουργήσει και μια νέα επιχειρηματική ευκαιρία, με τις εταιρείες ένδυσης να λανσάρουν ειδικές σειρές «Cool Biz» που περιλαμβάνουν σορτς σχεδιασμένα να διατηρούν μια σοβαρή και επαγγελματική γραμμή.

Από την άλλη πλευρά, η αντίδραση είναι έντονη και αναδεικνύει ένα βαθύ διπλό πρότυπο μεταξύ των φύλων. Πολλές γυναίκες επισημαίνουν ότι, ενώ οι άνδρες ενθαρρύνονται να εμφανίζονται με γυμνά πόδια, οι ίδιες υφίστανται αυστηρή κριτική για την εμφάνισή τους και πιέζονται κοινωνικά να φορούν καλσόν και κλειστά παπούτσια ακόμη και στις πιο ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού.

Η κοινωνική αντίσταση αποτυπώνεται και στις δημοσκοπήσεις, όπου το 53,5% των πολιτών τάσσεται κατά της χρήσης σορτς στο γραφείο, με τις γυναίκες να εκφράζουν τη μεγαλύτερη δυσφορία λόγω αισθητικής και υγιεινής. Η πίεση αυτή έχει οδηγήσει σε μια παράδοξη εξέλιξη: παρατηρείται ραγδαία αύξηση των ανδρών που καταφεύγουν σε laser αποτρίχωσης ποδιών, θεωρώντας το πλέον ως ένδειξη κοινωνικού σεβασμού προς τους συναδέλφους τους προκειμένου να αποφύγουν τα σχόλια περί «sune-hara».

Κίνδυνος διάκρισης φύλων

Αν επιτραπεί η χαλάρωση του dress code μόνο για τους άνδρες χωρίς να μειωθούν οι κοινωνικές προσδοκίες για τις γυναίκες (π.χ. μακιγιάζ, καλσόν, περιποίηση ποδιών), δημιουργείται σοβαρό ζήτημα ανισότητας.

Πάντως, παρά την επίσημη οδηγία, η αλλαγή κουλτούρας είναι αργή. Σε πρόσφατο έλεγχο στα γραφεία της κυβέρνησης του Τόκιο, μόλις 11 στους 70 άνδρες φορούσαν τελικά σορτς.